Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Πόντος. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Πόντος. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Σάββατο 4 Μαΐου 2019

Γιατί οι Πόντιοι τρώνε στους τάφους;



***

Γιατί οι Πόντιοι τρώνε στους τάφους;

Γιατί οι Πόντιοι τρώνε στους τάφους;
Γιατί οι Πόντιοι τρώνε στους τάφους;

Ανέκαθεν, οι Πόντιοι ήταν βαθιά θρησκευόμενοι. Στοιχεία και χαρακτηριστικά της θρησκείας μας άλλωστε διασώθηκαν χάρη στους κρυπτοχριαστιανούς του Πόντου. Διέφεραν αρκετά από τους σημερινούς χριστιανούς, καθώς δεν ικέτευαν μόνο τους Αγίους αλλά κυρίως τους ευχαριστούσαν για κάθε τι, την υγεία τους, τα εύφορα κτήματα, τη δουλειά που πήγαινε καλά. Δεν κατέληγαν στις εκκλησίες υποκινούμενοι από απελπισία. Αντιθέτως, το κίνητρό τους ήταν η ανάγκη να ευχαριστήσουν τον Θεό για όσα απολάμβαναν ήδη. Γι’ αυτό και οι θρησκευτικού περιεχομένου συνάξεις τους ήταν συχνές και  ταυτισμένες με αγνά συναισθήματα. 

Μάλιστα, για κάθε μεγάλη γιορτή υπήρχε μια ξεχωριστή, ιδιαίτερη συνήθεια (παράδοση πλέον). Σε αυτές τις συνήθειές τους λοιπόν, γινόταν ιδιαίτερη μνεία στους πεθαμένους πάντοτε. 

Αρκεί να ανατρέξει κάποιος σε λαογραφικά βιβλία  και θα διαπιστώσει πως οι νεκροί μνημονεύονταν κάθε τόσο, ακόμα και των Θεοφανείων με το άναμμα κεριών την παραμονή της γιορτής. Ένα για κάθε έναν συγγενή ή φίλο που πέθανε κι ένα ακόμα για τον άγνωστο νεκρό.

Τα περισσότερα από αυτά τα θρησκευτικά, ποντιακά έθιμα συνεχίζουν να τηρούνται μέχρι σήμερα και μεταλαμπαδεύονται από γενιά σε γενιά. Άλλα είναι πιο διαδομένα. Άλλα τα γνωρίζουν ακόμα μόνο οι Πόντιοι.  Έτσι, εξασφαλίζουν πως δεν ξεχνιούνται οι πρόγονοί τους και ταυτόχρονα οι νεότεροι μαθαίνουν για τους γονείς των γονιών τους, τους παππούδες των παππούδων τους και ούτω καθεξής.

Μία από τις θρησκευτικές παραδόσεις που σώζονται μέχρι σήμερα είναι να συγκεντρώνονται την Κυριακή του Θωμά στα νεκροταφεία και να τρώνε επάνω στα μνήματα.

Γιατί το κάνουν όμως; Τι συμβολίζει αυτό το ταφικό έθιμο; Πρόκειται τελικά για γιορτή ή για μια μακάβρια συνεύρεση;

Για τους Πόντιους είναι γιορτή, κι ας κοσσαράζουν (ανατριχιάζουν) οι υπόλοιποι. Πρόκειται για την αμέσως επόμενη Κυριακή από το Πάσχα (γνωστή ως Αντίπασχα) και ουσιαστικά σπεύδουν να γιορτάσουν  το χαρμόσυνο μήνυμα της Ανάστασης, παρέα με τους δικούς τους αποθανόντες.

Ως ευσεβείς χριστιανοί πίστευαν και συνεχίζουν να πιστεύουν  πραγματικά στην Ανάσταση του Κυρίου. Θεωρούν πως οι νεκροί δεν χάνονται με τον θάνατο. Συνεχίζουν να υπάρχουν ως ψυχές, μέχρις ότου πραγματοποιηθεί η Δευτέρα Παρουσία, όπου οι θανόντες θ’ αναστηθούν και όλοι πια θα κριθούν ενώπιων του Ιησού για να κερδίσουν θέση στη Βασιλεία του Πατέρα του.

Η ευχή «Καλή Ανάσταση»  για τους Πόντιους έχει μια διαφορετική σημασία  με βαθύτερη έννοια, από εκείνη που νομίζουν οι περισσότεροι. Ουσιαστικά, εύχονται στους αγαπημένους τους να έχουν καλή ανάσταση. Δηλαδή, να κριθούν  για τα πεπραγμένα τους -κατά τη Δευτέρα Παρουσία- και να καταλήξουν εκ των δεξιών του Ιησού Χριστού.

Είναι γεγονός. Οι Πόντιοι δεν φοβούνται τον θάνατο. Τον έχουν αποδεχτεί και τον έχουν νικήσει περιμένοντάς τον… ως τελευταίο σκαλοπάτι πριν την αιώνια ζωή.

Γι’ αυτούς το νεκροταφείο δεν είναι χώρος τρομακτικός. Είναι το μέρος που ενώνει το παρελθόν με το παρόν και το μέλλον. Τα ταφία τους είναι ο τόπος  που θα καταλήξουν τα σώματά τους και θα ενωθούν ξανά με των δικών τους, όταν οι ψυχές τους αναληφθούν στους ουρανούς. Είναι η κληρονομιά των παιδιών τους. Ένα σημείο ν’ αποταθούν, όταν λυγίζουν από την απουσία των αγαπημένων τους. Πηγή αγαλλίασης κι όχι φόβου.

Καθώς λοιπόν δε φοβούνται -μήτε τους νεκρούς και τους τάφους, μήτε τον θάνατο- οι Πόντιοι ξεκινούν τσ’ ετοιμασί  για το ταφικό έθιμο, από τη Μεγάλη Εβδομάδα κιόλας.

Τη Μεγάλη Παρασκευή επισκέπτονται το νεκροταφείο, κατά πως επιβάλλει η ποντιακή παράδοση να ζητούν οι νεκροί:

Τα Φώτα θέλω το κερί σ΄
και τη Ψυχού (Ψυχοσάββατο) κοκκία (κόλλυβα)
και τη Μεγάλ΄Παρασκευήν, ένα μαντήλι δάκρυα.

Φροντίζουν να αθίζουν* κι  ν’ απογριζεύουν* τα οικογενειακά μνήματα. Τα στολίζουν με στεφάνια, που σηματοδοτούν τον ερχομό της Άνοιξης. Αφού περάσει  και η Κυριακή του Πάσχα, οι νοικοκυρές ξεκινούν και πάλι να μαγερεύουν. Βάφουν τορνίκια (αυγά), φτιάχνουν, περασκία, πισία, κολοθόπα,  παραδοσιακά τσουρέκια, προμηθεύονται το καλύτερο κρασί της αγοράς. Φρεσκάρουν το καλόν τραπεζομάντηλον κι αρχίζουν να καλούν τσ’ τόστηδες (καρδιακοί φίλοι)  στην επικείμενη συγκέντρωση.

Την Κυριακή του Θωμά, από νωρίς τα ποντιακά μνήματα γεμίζουν κόσμο. Στρώνονται τα τραπεζομάντηλα και στήνονται τα φαγία. Αρχίζουν να φιλεύουν  ο ένας τον άλλον. Κοτκοτάνουν (τσουγγρίζουν) με τ’ αυγά. Πιάνουν κουβέντες. Ακούγονται φωνές, γέλια. Θυμούνται ιστορίες, αστείες και πικρές! Ρωτούν ο ένας τον άλλον από ποιο μέρος ήρθαν οι δικοί του και πόθεν αγόρασαν το μνήμα. Αναμεταξύ τους υπάρχουν ηλικιασμένοι που κάθονται σε σκαμνιά και τα παιξία (παιδιά) τρέχουν ανάμεσα σ’ αγριολούλουδα και μαρμάρινους σταυρούς.

Αφού ολοκληρωθεί η Θεία Λειτουργία, ο Ιεράς ξεκινάει να περνάει από κάθε μνήμα  να κάμνει τρισάγιο. Τότε όλος ο κόσμος συγκεντρώνεται πάνω από κείνον τον τάφο 
κι όλοι μαζί ψάλλουν:
Χριστὸς ἀνέστη ἐκ νεκρῶν,
θανάτῳ θάνατον πατήσας
καὶ τοῖς ἐν τοῖς μνήμασι
ζωὴν χαρισάμενος.

Αρκετές φορές κάποιοι δακρύζουν. Δεν είναι στενοχώρια. Είναι π’ αξιώθηκαν και τούτον τον χρόνο ν’ ανταμώσουνε μαζί. Που κατέχουν τη γεια τους κι ετέλεσαν το έθιμο μεχρι τ’ αντίχρονου. Είναι που διατέλεσαν το χρέος τους στους νεκρούς.

Αυτό είναι όλο, λοιπόν!

Ο Χριστός Αναστήθηκε! 

Οι Πόντιοι γιορτάζουν και  προσδοκούν ἀνάστασιν νεκρῶν καὶ ζωὴν τοῦ μέλλοντος αἰῶνος. 

Τίποτε άλλο δε φανερώνει πέρα από την πεποίθησή τους στην αθανασία της ψυχής και  στη μέλλουσα κρίση .

Αν και το έθιμο είναι γνωστό κυρίως από την τέλεσή του στο νεκροταφείο των Σουρμένων, πραγματοποιείται οπουδήποτε υπάρχουν ποντιακοί τάφοι. Για παράδειγμα, στο Νεκροταφείο Αναστάσεως στη Δραπετσώνα…  εκεί οι Πόντιοι κατέχουν μνήματα σ’ ένα συγκεκριμένο σημείο. Τα περισσότερα μάλιστα φτιάχτηκαν στις αρχές του 1900. Όταν πρωτοήρθαν οι πρόσφυγες - πονεμένοι π’ άφησαν πίσω τους νεκρούς και ζωντανούς αγαπημένους, δεν ήθελαν να τους ξαναεύρει  ίδια στεναχώρια κι αγόρασαν τα ταφία. Για να μπορούν ν’ ανάβουν ένα κερί, να κάμνουν το λιβάνισμα και μια προσευχή. Για να μην ξεχνούν. Τον ξεριζωμό από τα εδάφη τους τον άντεχαν. Τον ξεριζωμό από τις ρίζες τους δεν τον βαστούσαν.

Έπειτα, στον πόλεμο της Κατοχής όσοι δεν είχαν αγοράσει τάφο λόγω κόστους ξεπούλησαν το βιός στους μαυραγορίτες  για να πάρουν και να βάλουν μέσα τα παιδιά τους, που χάθηκαν από σφαίρα.

Έτσι, κατέληξαν οι Πόντιοι της προσφυγιάς που έφτασαν στον Πειραιά να έχουν το δικό τους σημείο αναφοράς και μνήμης. Τσ’ οι τάφοι απόγιναν κομμάτι ενός από τα σπουδαιότερα, ευρωπαϊκά νεκροταφεία κι η συνήθεια να ανταμώνουνε σ’ αυτούς να συζητιέται πια παντού!

Πηγή: MeaCulpa
***
Πηγή

Δευτέρα 22 Οκτωβρίου 2018

Η Εικόνα της Παναγίας Σουμελά στον Βόλο

Η Εικόνα της Παναγίας Σουμελά στον Βόλο

Τελευταία ενημέρωση: 2018-10-22, 13:20:56
Η τοπική Εκκλησία θα βιώσει ένα ακόμη μοναδικό ιστορικό γεγονός: την έλευση στην πόλη του Βόλου της θαυματουργού Ιεράς Εικόνας τής Παναγίας Σουμελά, της προστάτιδας και εφόρου του Ποντιακού Ελληνισμού, από το Πανελλήνιο Ιερό Προσκύνημα και ομώνυμη Μονή της Μητροπόλεως Βεροίας, Ναούσης και Καμπανίας.
 Η Ιερά και Σεπτή Εικόνα της Παναγίας της Σουμελά θα αφιχθεί το απόγευμα της Δευτέρας 5 Νοεμβρίου 2018, στις 5.30 το απόγευμα, στα προπύλαια του Ιερού Ναού Μεταμορφώσεως του Σωτήρος Βόλου, και θα την υποδεχθεί ο Σεβασμιώτατος  Μητροπολίτης Δημητριάδος κ. Ιγνάτιος, ο Ιερός Κλήρος και ο φιλάγιος λαός της Μητροπόλεώς.
Μετά την υποδοχή, θα ψαλεί Μέγας Πανηγυρικός Αρχιερατικός Εσπερινός, προεξάρχοντος του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Βεροίας, Ναούσης και Καμπανίας κ.κ. Παντελεήμονος καί συγχοροστατούντος του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Δημητριάδος και Αλμυρού κ. Ιγνατίου. Στις 9.00 το βράδυ Μικρό Απόδειπνο.
Από την επομένη, Τρίτη 6 Νοεμβρίου έως το Σάββατο 10 Νοεμβρίου 2018, θα τελείται καθημερινά Όρθρος καί Θεία  Λειτουργία από τις 7.30-9.30 το πρωί. Στις  11.00 το πρωί θα ψάλλεται Ιερά Παράκληση προς την Παναγία Σουμελά, στις 6.00 το απόγευμα Εσπερινός και οι Χαιρετισμοί στην Παναγία και στις 9.00 το βράδυ  Μικρό Απόδειπνο.
Την Τετάρτη 7 Νοεμβρίου 2018, στις 8.30 το βράδυ θα τελεσθεί Ιερά Αγρυπνία επί τη εορτή τής Συνάξεως των Παμμεγίστων Ταξιαρχών, κατά την οποία θα τελεσθούν οι Ιερές Ακολουθίες του Εσπερινού, του Όρθρου και της Θείας Λειτουργίας.
 Την Κυριακή 11 Νοεμβρίου 2018, το πρωί θα τελεσθεί Όρθρος και Πανηγυρική Θεία Λειτουργία, προεξάρχοντος του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Δημητριάδος και Αλμυρού κ.κ. Ιγνατίου, μετά Θείου Κηρύγματος καί στίς 11.30 το πρωί θα ψαλεί η τελευταία Ιερά Παράκληση προς τήν Παναγία Σουμελά, στο τέλος η Ιερά Εικόνα θα αναχωρήσει για να ενθρονισθεί καί πάλι στην περίπυστη και ιστορική Θεομητορική της καθέδρα.
Καθ’ όλη τη διάρκεια της παραμονής της Ιεράς Εικόνας ο  Ιερός Ναός Μεταμορφώσεως του Σωτήρος Βόλου θα παραμένει ανοικτός, από τις 7.00 το πρωί έως τις 10 το βράδυ.

Ιστορικό της Εικόνας της Παναγίας Σουμελά

Στις πλαγιές του Βερμίου, κοντά στο χωριό Καστανιά, βρίσκονται οι εγκαταστάσεις της του Ιερού Προσκυνήματος "Ι.Μ. Παναγίας Σουμελά". Πρόκειται για μια προσπάθεια αναβίωσης της περίφημης ομώνυμης Μονής, τα ερείπια της οποίας σώζονται στο όρος Μελά, κοντά στην Τραπεζούντα του Πόντου.
Την πρωτοβουλία αυτή ανέλαβαν οι Πόντιοι, με πρωτεργάτη τον Φίλωνα Κτενίδη, ιδρυτή του Σωματείου «Παναγία Σουμελά», το 1950 και ήδη στις αρχές του 1951 άρχισε να υλοποιείται. Τον Αύγουστο μάλιστα του ίδιου έτους μεταφέρθηκε η εφέστια εικόνα της Παναγίας που ζωγράφισε ο ίδιος ο Ευαγγελιστής Λουκάς από το Βυζαντινό Μουσείο Αθηνών, όπου και φυλάσσονταν.
ΤΟ προσκύνημα είναι πανελλήνιας ακτινοβολίας και πλήθη πιστών περνούν για να προσκυνήσουν τη θαυματουργή εικόνα, ενώ χιλιάδες χριστιανοί συρρέουν τις ημέρες της πανηγύρεως.

«Δύο λέξεις που θυμίζουν τη ζωή, τα μαρτύρια

και τους αγώνες του Ποντιακού Ελληνισμού».

Η Εικόνα της Παναγίας κατά την παράδοση είναι έργο του Ευαγγελιστή Λουκά. Αυτός ήταν ο άνθρωπος ο οποίος αποτύπωσε τη μορφή της Παναγίας πάνω σε ξύλο. Η εικόνα της Σουμελά μετά την κοίμηση του Ευαγγελιστού μεταφέρεται από τον μαθητή του Ανανία στην Αθήνα. «Στα τέλη του τετάρτου αιώνα (386 μ.Χ.) πέταξε η «Αθηνιώτισσα» Παναγία για το όρος Μελά του Πόντου».
Με εντολή και προτροπή της Παναγίας οι πρώτοι οικίτορες μετά την Παναγία του όρους Μελά του Πόντου είναι οι Βαρνάβας και Σωφρόνιος οι και κτήτορες της Ιεράς Μονής Της. Από το 386 μ.Χ. έως το 1922 μ.Χ. ζει στον ηρωικό και συνάμα μαρτυρικό Πόντο η Παναγία. «Απίστευτα γεγονότα συμπορεύονται με τη ζωή της Σουμελιώτισσας Πίσω από τα γεγονότα αυτά αισθάνεται κανείς την αγωνία και τον αγώνα της Σουμελιώτισσας που πασχίζει πώς να προστατέψει την πίστη και το γένος και να διατηρήσει αναλλοίωτη την Ελληνορθόδοξη ταυτότητά του και άσβεστη την εθνική και ιστορική του μνήμη».
«Ήρθαν όμως πιο δύσκολες, πιο τραγικές μέρες με τον ξεριζωμό (1922-1924). Τίποτε δεν μπόρεσε να ματαιώσει τον επάρατο ξεριζωμό Με τον ξεριζωμό, η Σουμελιώτισσα τάφηκε, με κοπετούς και θρήνους, από τους τελευταίους μοναχούς Της, στα αγιασμένα χώματά Της. Δέκα χρόνια θαμμένη Η απεριόριστη αγάπη των ξεριζωμένων και η λαχτάρα τους να ξαναπροσκυνήσουν την εικόνα Της, θέριευε την ελπίδα της απελευθέρωσής Της Η πίστη και η τόλμη έφεραν το προσδοκώμενο αποτέλεσμα ήρθαν στο φως η Εικόνα, ο πολύτιμος Σταυρός με το Τίμιος Ξύλο και το χειρόγραφο Ευαγγέλιο, που ήταν θαμμένα κοντά στο παρεκκλήσι της Αγίας Βαρβάρας» και το 1931 επιστρέφουν στην Ελλάδαστο Βυζαντινό Μουσείο Αθηνών. «Είκοσι χρόνια μουσειακό αντικείμενο. Η Παναγία και πάλι φώτισε ένα νοσταλγό Και η φαεινή εκείνη ιδέα του Φ. Κτενίδη δεν άργησε να γίνει πραγματικότητα η Εικόνα παραδόθηκε στο Σωματείο «Παναγία Σουμελά» και το 1952 ενθρονίστηκε, με κάθε επισημότητα στην καινούργια Της βίγλα, πάνω στο υψίπεδο του Βερμίου Κανείς δεν ήταν δυνατόν να υποψιαστεί ότι η Παναγία Σουμελά σε λίγα μέσα χρόνια θα γινόταν Πανελλήνιο Προσκύνημα με παγκόσμια φήμη».
Η Παναγίας Σουμελά εορτάζει στις 15 Αυγούστου, ημέρα της Κοιμήσεως της Θεοτόκου.
«Τα παραπάνω αποσπάσματα είναι από τα κείμενα του μακαριστού προέδρου του Ιδρύματος ¨Παναγία Σουμελά¨ +Παναγιώτη Τανιμανίδη».
πηγή

Πέμπτη 16 Αυγούστου 2018

«Ξενητεμέντσα Παναΐα»: Δείτε το βιντεοκλίπ που γυρίστηκε στην Παναγία Σουμελά στον Πόντο!

«Ξενητεμέντσα Παναΐα»: Δείτε το βιντεοκλίπ που γυρίστηκε στην Παναγία Σουμελά στον Πόντο!

 «Ξενητεμέντσα Παναΐα»: Δείτε το βιντεοκλίπ που γυρίστηκε στην Παναγία Σουμελά στον Πόντο!
 «Ξενητεμέντσα Παναΐα»: Δείτε το βιντεοκλίπ που γυρίστηκε στην Παναγία Σουμελά στον Πόντο!

Για πρώτη φορά δόθηκε άδεια για βιντεοκλίπ στο επί 16 αιώνες σύμβολο του Ποντιακού Ελληνισμού, την Μονή Παναγίας Σουμελά στην Τραπεζούντα και δεν θα μπορούσε παρά να αφορά στο τραγούδι «Ξενητεμέντσα Παναϊα», ένα τραγούδι σε μουσική του Χρήστου Παπαδόπουλου που ερμηνεύει η «αφρόκρεμα» του ποντιακού τραγουδιού.

Τους στίχους έγραψε ο Γιάννης Κοσμίδης και τραγουδούν οι Στάθης Νικολαΐδης, Αλέξης Παρχαρίδης, Δημήτρης Καρασαββίδης και Κώστας Αγέρης.

Ο Χρήστος Παπαδόπουλος μίλησε για τη συγκίνηση την οποία όλοι ένοιωσαν πατώντας στα μαρτυρικά εδάφη και το ιστορικό μοναστήρι τραγουδώντας για την «Ξενιτεμένη» Παναγία Σουμελά, ενώ αποκάλυψε ένα μικρό «θαύμα» στη διάρκεια των γυρισμάτων.

«Έβρεχε συνεχώς και φοβηθήκαμε πως δεν θα μπορέσουμε να κάνουμε γύρισμα. Μόλις μπήκαμε στη Μονή, σαν από θαύμα η βροχή σταμάτησε, ολοκληρώσαμε τα γυρίσματα και λίγο αφότου φύγαμε ξανάρχισε να βρέχει!»

Το τραγούδι  «Ξενητεμέντσα Παναϊα», περιλαμβάνεται στο ομώνυμο άλμπουμ με 14 δημιουργίες σε μουσική του Χρήστου Παπαδόπουλου, σε ποντιακό αλλά και νεοελληνικό στίχο, όπου συμμετέχουν επίσης οι αγαπημένοι πόντιοι ερμηνευτές Γιώργος Ιωαννίδης και Πέλλα Νικολαϊδη, όπως επίσης η Ελένη Βιτάλη και ο Βασίλης Καρράς.

********

ΞΕΝΙΤΕΜΕΝΤΣΑ ΠΑΝΑΙΑ-Χ.Παπαδόπουλος|Παρχαρίδης|Νικολαϊδης|Καρασαββίδης|Αγέρης


Μουσική : Χρήστος Παπαδόπουλος Στίχοι Γιάννης Κοσμίδης Ενορχήστρωση : Κώστας Παπαγερίδης Ερμηνευτές: Αλέξης Παρχαρίδης, Στάθης Νικολαϊδης, Δημήτρης Καρασαββίδης, Κώστας Αγέρης Τα γυρίσματα έγιναν στην Παναγιά Σουμελά Τραπεζούντας Στίχοι: Σουμελά επέμναν τα ρασίας ορφανά Σούμελά ξενητεμέντζα ατώρα Παναγιά Η θωρέαμ' λαλίαν να εβγάλ' σα κάρδιας να εμπέν' να αρχινούμε την τραγώδια (ρεφραίν) τη γης οι πονεμέν' Θάνατε κι θα νικάς 'με άλλο θάνατε θάνατε η μάνιτσαμ' κουΐζ' 'με αθάνατε Άψιμον σον ουρανό θα βάλω άψιμον άψιμον να παίρνε τ' άστρα ούλια άψιμον Θάλασσα τη πάτριδας βαθέα θάλασσα Θάλασσα τα όνερα'μ για τ'εσέν εχάλασα

***

Κυριακή 20 Αυγούστου 2017

Πετώντας με drone πάνω από την Παναγία Σουμελά στον Πόντο (Video)

Sümela Manastırı Drone ile Havadan Çekim




Πετώντας με drone πάνω από την Παναγία Σουμελά στον Πόντο (Video)

Πετώντας με drone πάνω από την Παναγία Σουμελά στον Πόντο (Video)
Πετώντας με drone πάνω από την Παναγία Σουμελά στον Πόντο (Video)

πηγή